Neolithische site ontdekt in Jordanië
Jordanië heeft er een nieuwe toeristische attractie bij. In de Wadi Feynan Vallei, te midden van Dana Biosphere Reserve is één van de oudste Neolithische vindplaatsen van het Midden-Oosten ontdekt. De site is naar schatting ongeveer 10.000 jaar oud en dateert uit 8.000 BC.
De opgraving is bijzonder goed bewaard gebleven en toont bewijs van de agrarische revolutie: de verschuiving van 'jagen en verzamelen' naar het verbouwen van gewassen. Archeologen werken in Jordanië momenteel aan een 50-kilometer lange route die wandelaars meeneemt langs de nieuw ontdekte én een aantal kleinere sites. De bewegwijzering is nog niet klaar, maar de wandeling door het verleden is al te maken onder begeleiding van een lokale gids.
Landbouw in de Nieuwe Steentijd
Wadi Feynan is een vallei die uitkomt in de Wadi Araba; het lange, brede segment van de Great Rift Valley dat de Dode Zee in het noorden van Jordanië verbindt met de golf van Aqaba in het uiterste zuiden. In Wadi Feynan zijn de overblijfselen te vinden van een 10.000 jaar oude gemeenschap. Dit is een van de weinige plekken in het zuidwesten van Azië waar archeologen bewijs hebben gevonden van één van de eerste experimenten in gemeenschappelijke woongroepen en landbouw. Plantaardige resten vertellen dat onze voorouders in de Nieuwe Steentijd al gerst verbouwden en verwerkten. Met een transformatie van de geschiedenis tot gevolg.
Wandelroute vol vertellingen
Feynan wordt vandaag de dag bewoont door bedoeïenen; veelal geitenhoeders en boeren. Bovendien overnachten toeristen graag in oogverblindende vallei, met het ruige berglandschap en de wonderlijke stilte van een woestijn.
Archeologen werken aan een 50-kilometer lange route tussen Feynan en Beidha. De route volgt grotendeels de oude weg door Wadi Namla en passeert een handvol kleinere sites in de majestueuze Sharah Mountains. De bewegwijzering is nog niet volledig, maar het pad is al te lopen of berijden onder begeleiding van een lokale gids. Wadi Feynan ligt bezaaid met fragmenten van vuursteenresten, gebruikt in het handgereedschap van de vroegere bewoners, evenals brokken uitgehold steen, gebruikt voor het handmatig verpulveren van graan. Ook zijn er veelbetekenende hobbels en contouren te vinden van ten minste 30 ronde structuren die mogelijk hebben gefunctioneerd als opslagruimte. Met vloeren bovengronds en meerdere kamers, waar je als bezoeker een kijkje mag nemen.
Vondst verandert kijk op verleden
In 2010 heeft een archeologisch team, inclusief universitaire studenten en lokale bedoeïenen, tot ieders verbazing een amfitheaterachtige structuur opgegraven in Feynan van 22 X 19 meter groot. Ongeveer de grootte van twee tennisbanen. Het bijzondere is dat het bouwwerk dateert uit ongeveer 9.700 BC. Toen was landbouw nog onbekend. Het is het grootste bekende gebouw uit dat tijdperk. Of de structuur een functioneel doel had, zoals het malen van graan of werd gebruikt voor ceremoniële doeleinden is nog niet bekend.
De vroege neolithische site van Wadi Feynan draagt nu de prozaísche naam W16, waarmee het zich onderscheidt van nabijgelegen sites die samen een miljoen jaar aan menselijke geschiedenis vertellen. Het begon met de ontdekking van Neder-Paleolithicum vuistbijlen (Stenen Tijdperk) en het toont een bijna continue progressie naar het heden. En dan zijn er nog Romeinse, Byzantijnse en Islamitische sites. Feynan bezat de grootste kopermijn in het Romeinse Rijk. Later, tijdens de Byzantijnse tijd, werd het bekend als Phaenon: de thuisbasis van het bisdom van Palastina Tertia. Islamitische ruïnes bevatten onder meer een Karavanserai uit het Mamelukken tijdperk. Er zijn maar weinig plaatsen in de wereld waar een dergelijke lange staat van continue menselijke activiteit teruggevonden is.
