‘Nederland in de Romeinse tijd’ in Rijksmuseum van Oudheden
Als laatste van de vaste presentaties van het Rijksmuseum van Oudheden is ook de afdeling ‘Nederland in de Romeinse tijd’ vernieuwd. De zalen zijn open vanaf dinsdag 4 september.
In de zalen draait alles om de Lage Landen in de eerste vier eeuwen van onze jaartelling, toen het zuiden van het land deel uitmaakte van het enorme Romeinse Rijk. Aan bod komen zowel de Romeinen als de lokale bevolking, zoals Cananefaten, Bataven en de Friezen. Zo’n 450 archeologische vondsten illustreren op 300 m2 de verhalen over forten en dorpen, religie, handel en dood langs, boven en onder de Romeinse rijksgrens (de limes), die destijds dwars door Nederland liep. Nieuwe nog niet eerder getoonde aanwinsten zijn een Romeins dolkmes uit Alphen aan den Rijn, een helm uit Leiden (Matilo) en altaren voor de godin Nehalennia uit Zeeland.
Limes en het Romeinse leger
‘Nederland in de Romeinse tijd’ begint met de limes en het Romeinse leger. Vanaf het midden van de 1e eeuw na Chr. was het stroomgebied van de Rijn de noordgrens van het Romeinse Rijk. Die Romeinse militaire aanwezigheid had vier eeuwen lang een grote impact op het landschap en de bewoners van de Lage Landen. Ze introduceerden hun eigen goden en het schrift. De lokale bevolking bleef de eigen godinnen en goden vereren, maar taal in spraak en schrift werd Latijn. In die taal legden ze voor het eerst de namen van hun eigen goden vast op onder andere altaren. Hiervan zijn talrijke voorbeelden te zien, gewijd aan lokale godinnen als Viradecdis, Sandraudiga en Exomna. Extra aandacht is er voor godin Nehalennia en de altaren die zeevaarders en handelaren aan haar wijdden in tempels langs de Zeeuwse kust.
Munten en de dood
Een opstelling van Romeinse munten uit de tijd dat zuidelijk Nederland deel uitmaakte van het Romeinse Rijk introduceert de economie ten tijde van de Romeinse aanwezigheid. De invoering van het Romeinse muntstelsel, de grote wegen, bruggen en kanalen die de Romeinen aanlegden waren de grote krachten achter bloeiende handel en transport met alle andere delen van het immense Romeinse Rijk. De afdeling sluit af met rituelen rond dood en begraving: de nieuwe, Romeinse, gebruiken in de Lage Landen naast en tegenover de lokale tradities. Imposante stenen grafmonumenten waren nieuw in de Lage Landen. De hoofdrol is hier weggelegd voor de sarcofaag van Simpelveld, aan de binnenkant op unieke wijze versierd met het interieur van een Romeinse villa, en de opstelling van imposante reliëfs die ooit een graf markeerden.
Vernieuwing in fasen
Met het oog op zijn 200-jarige bestaan in 2018 heeft het Rijksmuseum van Oudheden de afgelopen jaren alle vaste opstellingen en de centrale hal vernieuwd in fasen. De presentatie over Nederland in de Romeinse tijd is de laatste in de rij, en werd gelijktijdig opgeknapt met de publieksvoorzieningen in de centrale hal. Eerder was het de beurt aan de zalen over het oude Nabije Oosten (2013), de Klassieke Wereld (2015) en het oude Egypte (2016) en werd de centrale hal voorzien van een nieuw geluids- en lichtsysteem en een lichtshow op de Egyptische tempel.
Rijksmuseum van Oudheden, Rapenburg 28, Leiden
