Rijksmuseum van Oudheden koopt prehistorisch reuzenzwaard
Het 3500 jaar oude ‘zwaard van Ommerschans’, een van de meest zeldzame en bijzondere stukken uit de Nederlandse en Europese prehistorie, is onlangs aangekocht door het Rijksmuseum van Oudheden. Met deze aankoop komt het na bijna negentig jaar weer terug naar Nederland.
Het museum kocht het stuk bij veilinghuis Christie’s in Londen voor €550.000 - ruim drie keer de richtprijs, een aankoop die mogelijk was dankzij bijdragen van diverse stichtingen en verenigingen. ‘We zijn enorm blij en opgelucht dat het ons uiteindelijk is gelukt dit zwaard te bemachtigen. Zonder de zeer ruimhartige steun van diverse fondsen was dit absoluut onhaalbaar geweest’, zegt museumdirecteur Wim Weijland.
Het ‘zwaard van Ommerschans’ is een icoon voor de Nederlandse bronstijd (2000-800 v.Chr.). Het is maar liefst 68 centimeter en maakt deel uit van een groep van zes zeldzame ‘reuzenzwaarden’ uit de bronstijd (2000-800 v.Chr.). Waarschijnlijk zijn ze door een en dezelfde meester-bronsgieter gemaakt. Het ‘zwaard van Ommerschans’ is van de zes het meest indrukwekkende, gave en wetenschappelijk interessantste exemplaar. Het werd tussen 1894 en 1900 gevonden op een landgoed in Overijssel. Als enige van de groep werd het gevonden samen met tien kleine gebruiksvoorwerpen. Al vanaf 1927 deed het museum vergeefse pogingen om het zwaard aan te kopen. In de tussentijd verhuisde het zwaard met de eigenaren naar Duitsland.
Vergelijk de leukste hotels in Leiden
Voor de sier
De zwaarden zijn niet geschikt om mee te vechten; ze zijn niet geslepen, te groot en te zwaar. Het gaat om geïdealiseerde, ceremoniële wapens of zelfs religieuze voorwerpen, die indruk moesten maken door hun schoonheid en enorme formaat. Alles zes eindigende ze ongebruikt als offer in rivieren, venen en moerassen, waar contact met goden en voorouders kon worden gelegd. De zes zwaarden zijn vrijwel identiek. Door de handelscontacten 3500 jaar geleden raakten ze verspreid over Engeland, Frankrijk en Nederland. Inmiddels behoren ze tot de topstukken in de nationale collecties van o.a. het British Museum. Het Rijksmuseum van Oudheden heeft het enige kleinere exemplaar uit de groep, ‘het zwaard van Jutphaas’ in de collectie sinds 2005.
Het zwaard is binnenkort tijdelijk te bewonderen in de centrale Tempelzaal van het museum. In 2018, wanneer het museum zijn tweehonderdjarig bestaan viert, is het te zien in een overzichtstentoonstelling over topaanwinsten uit tweehonderd jaar museumgeschiedenis. Uiteindelijk krijgt het zwaard een ereplaats op de afdeling ‘Archeologie van Nederland’.
Boek je citytrip naar Leiden
