Fjorden en steden: een cruise met ms Rotterdam
Het regent zachtjes en veel mensen schuilen onder de afdakjes op het dek van ms Rotterdam. Maar als we de kade verlaten breekt de zon door en dat maakt het uitzicht op de verdwijnende Erasmusbrug en de skyline van Rotterdam nog mooier. Is het een voorbode voor de rest van de week? We hopen het. Als een saluut vaart het schip langzaam langs de ss Rotterdam V. Dit voormalig vlaggenschip van Holland America Line ligt nu als hotelschip permanent aan de kade.
Met het vertrek begint een week vol ontdekkingen en verrassingen. Niet alleen aan boord, maar ook aan wal: Kopenhagen, Oslo, Kristiansand en Sandness. Steden, havens, fjorden – het Scandinavische landschap ontvouwt zich langzaam. En toch wordt al in die eerste uurtjes aan boord duidelijk wat iedereen bedoelt: de reis begint hier, op het schip zelf, lang voordat de eerste bestemming in zicht is. En… we worden door de weergoden verrast. Zo regenachtig als de reis begon en volgens de weersvoorspellingen druilerige vooruitzichten, zo zonnig blijkt de week uit te pakken.
ms Rotterdam: stijlvol en gezellig
Even over het schip, of de boot zoals we ms Rotterdam onparlementair noemen. Het is een elegant schip met een capaciteit van 2668 passagiers. Aan boord een weldoordachte combinatie van klassieke details, zoals veel hout in het interieur, en eigentijdse voorzieningen. Vier dekken lang strekken zich lounges, restaurants en entertainmentruimtes uit, elk met een eigen karakter. Hier vind je stijlvolle ambiance, daar juist informele gezelligheid. En als je even een rustiger plekje zoekt: die zijn echt wel te vinden. De hutten zijn ruim en licht, met keuze uit binnen- of buitenhutten met balkon. Overal aan boord, in de gangen, lounges en trappenhuizen hangen kunstwerken die de ruimtes een levendige, hedendaagse uitstraling geven.
De eerste zeedag
De eerste volle dag op zee is een ware verkenningstocht van het schip. Mensen lopen heen en weer, trappen op en af, liften in en uit. Waar is wat? Welke restaurants zijn er en waar bevinden die zich? Een leuk detail en vast en zeker bekend bij de ervaren cruisereizigers: in de lift ligt elke dag een vloermat met daarop de dag van de week.
Eten en drinken aan boord van ms Rotterdam
Aan boord van ms Rotterdam heb je keus genoeg. Het Grand Dutch Café is een informele plek voor koffie, een lichte lunch of een zoet gebakje. Dit is overigens niet bij de prijs inbegrepen.
Dat geldt wel voor het Lido buffetrestaurant. Van uitgebreid ontbijt tot lunch en diners waar je bij elk buffet weer iets anders vindt. Na het aandoen van een haven vind je in het Lido een buffet met het thema van die haven of stad.
De taartenmiddag, met een keuze uit wel 17 verschillende soorten taarten die allemaal aan boord gemaakt zijn, vormde voor velen het zoete hoogtepunt van de dag.
Let op: het kan tijdens piekuren erg druk zijn in het restaurant, maar aanschuiven bij mede-cruisereizigers lost dat probleem vaak op.
Het Main Restaurant op twee verdiepingen serveert uitgebreide menu's met verse ingrediënten. Ook eten in dit restaurant is bij de cruiseprijs inbegrepen.
Dat geldt niet voor de specialty restaurants waarvoor reserveren aanbevolen is.
Tamarind serveert pan-Aziatische gerechten. De Pinnacle Grill is een steakhouse dat ook vis en zeevruchten serveert. Rudi's Sel de Mer biedt Franse visgerechten met een menu ontworpen door Holland America's Executive Chef Rudi Sodamin. Canaletto is een Italiaans restaurant.
Een hele bijzondere ervaring is de Morimoto by Sea pop-up experience. Dit speciale diner-evenement is gecreëerd door chef-kok Masaharu Morimoto en wordt op geselecteerde avonden tijdens de cruise aangeboden. De maaltijd bestaat uit meerdere gangen die zijn kenmerkende Japanse stijl en het verse visprogramma van het schip in de schijnwerpers zetten. Ieder restaurant heeft een eigen menu en sommige hebben zelfs een eigen keuken, zoals ik later van de chefkok zal horen.
Hadden wij een voorkeur? Niet echt, hoewel we niet eerder zo'n sappig visje hebben gegeten als in de Pinnacle Grill.
Zin in een snack of tussendoortje? Er is een ijsbar waar je ook lekkere smoothies kunt krijgen. In de Dive-in naast het zwembad op het pooldeck kun je terecht voor hamburgers, friet en hot dogs. Er is ook een pizzeria die, verrassing, heerlijke glutenvrije pizza's op de kaart heeft.
Je kunt bij Holland America Line kiezen uit verschillende drankpakketten. Wij hadden het 'Quench beverage pakket' waar maximaal 15 non-alcoholische drankjes per persoon per dag zijn inbegrepen.
Let them entertain you
Aan boord is heel veel te doen, vooral tijdens de zeedagen. De angst dat je je zult vervelen kun je wel vergeten. Het pooldeck is het kloppend hart van het schip met een zwembad, jacuzzi en een sjoel- en pingpongtafel. Sportievelingen leven zich uit op het bovenste dek van het schip waar je kunt basketballen, pickleballen, shuffleboard spelen en rondjes lopen over de wandelbaan. Binnen aan je conditie werken kan in het fitnesscentrum met uitzicht op zee of je doet mee aan de yoga of tai chi lessen. Met groot plezier volgden we de linedancelessen en deden mee aan de spellenavond die een keer per week plaatsvindt op het Lidodeck. 's Avonds verandert het deck in een grote openluchtbioscoop, compleet met popcorn.
Verder zijn er creatieve workshops zoals tekenen, kalligrafie en origami. Wil je weten hoe je de leuke hondjes en olifanten kunt vouwen? Volg de workshop en je leert vouwen als een pro. Liefhebbers van kunst kunnen hun slag slaan tijdens de kunstveilingen en een gokje wagen kan in het casino. En de cocktailworkshop is een aanrader als je wilt leren hoe je de lekkerste cocktails, of in ons geval mocktails maakt.
Ook 's avonds word je zeker ge-entertaint op ms Rotterdam. Op de World Stage is elke avond wel een zangeres, goochelaar of show. Tijdens onze reis wisselden in het grote theater diverse acts, waaronder Iris Kroes en een show over beroemde showdames elkaar af. Evenementen zoals de Oranjeavond maken het verblijf extra levendig en hilarisch. Kapitein Jeroen Baayens (die ik later nog zal spreken) en officieren liepen de polonaise met oranje brillen en boa's. Bijna iedereen is tijdens de Oranjeavond toepasselijk gekleed in oranje en je herkent direct de Nederlanders als 'van links naar rechts' van de Snollebollekes door de luidsprekers schalt. Tijdens de Oranjeavond worden ook diverse Hollandse hapjes geserveerd en de schalen met bitterballen, kaassoufflés en andere snacks vinden gretig aftrek. Vooraf waren we wat huiverig voor dit Oranjefestijn, maar eerlijk is eerlijk: het was supergezellig.
Liefhebbers van live muziek hebben genoeg keus: in de Rolling Stone lounge speelt een live band rockmuziek, in de pianobar zit je rond de piano's en kun je verzoekjes indienen. Onze favoriete plek was de B.B. King Blues Club waar een supergoede band van alles speelde, van pop tot blues. De dansvloer was elke avond goed gevuld, ook tijdens de laatste avond op zee. Door het stormachtige weer gleden de dansers bijna vanzelf 'van links naar rechts'.
Wil je een keer even niets dan wachten overal aan boord lekkere loungestoelen en -bedden.
Laten we ook de spa niet vergeten waar diverse behandelingen op het menu staan. Ik koos voor een gezichtsbehandeling met een gecombineerde voet- en handmassage. Niet goedkoop, maar heerlijk ontspannend.
De Daily, die elke avond in je hut wordt gebracht houdt je op de hoogte te blijven van alle activiteiten aan boord en meer informatie over de aanleghavens.
De aanleghavens tijdens onze reis
Kopenhagen: stad van cultuur en kleuren
Kopenhagen is onze eerste aanleghaven, een stad waar historie en levendig stadsleven samenkomen. Koningspaleizen, kastelen en historische pleinen staan naast trendy cafés, designwinkels en markten. Als excursie kozen we een bustour langs de belangrijkste bezienswaardigheden, maar deze korte kennismaking geeft te weinig tijd om zelf op ontdekking te gaan. Rond 12 uur zet de bus ons af bij het schip, maar we willen niet al terug aan boord. Gelukkig is er een shuttle die ons af kan zetten bij de Kleine Zeemeermin. Vanaf dit populaire beeldje is het een wandeling van ongeveer 20 minuten naar Nyhavn, met zijn kleurrijke gevels en oude houten schepen, waar we genieten van een authentieke Deense lunch. Onderweg komen we over het plein van het Amalienborgpaleis waar net de wisseling van de wacht plaatsvindt, een tot in de perfectie uitgevoerd ritueel. Omdat we zelf op pad zijn gegaan, moeten we er ook zelf voor zorgen op tijd terug te zijn aan boord. Jammer, want de tijd in deze gezellige stad was een beetje te kort.
Tips voor een volgend bezoek aan Kopenhagen:
- Bezoek het Rosenborg Kasteel en de bijbehorende tuinen.
- Wandel door Christianshavn en ontdek de grachten en kleurrijke huisjes.
- Bezoek het Nationaal Museum van Denemarken voor een beeld van de geschiedenis van het land.
Oslo: stad tussen fjord en natuur
Oslo combineert moderne architectuur met historische gebouwen en musea. De stad ligt ingeklemd tussen de Oslofjord en het heuvelachtige landschap.
Een hop-on-hop-off bus geeft ons eerst een overzicht van de stad en de omliggende fjord. Na het rondje wandelen we door de straten en pleinen. Oslo vinden we een aardige stad, maar we missen een beetje de warme gezelligheid van Kopenhagen. Misschien ook omdat we veel willen zien en te weinig tijd hebben, want na een paar uur rondwalen en heel wat stappen op de stappenteller, haasten we ons naar het Operagebouw waar het uitzicht vanaf het schuine dak en de trappen indrukwekkend is. Daarna volgt een bezoek aan het naastgelegen Munch Museum, waar moderne architectuur en de kunst van Edvard Munch samenkomen. De expositieruimte telt een aantal etages en we starten op de bovenste maar vinden uiteindelijk juist de onderste zalen het leukst. Helaas blijft daar nauwelijks tijd voor over. ms Rotterdam wacht op ons.
Tips voor een volgend bezoek aan Oslo:
- Bezoek het Vigelandpark met meer dan 200 beelden van Gustav Vigeland.
- Verken het Noorse Volksmuseum op Bygdøy voor traditionele huizen en Noorse geschiedenis.
- Maak een boottocht op de Oslofjord om de omliggende eilanden te verkennen.
Kristiansand: kuststad en fjorden
Kristiansand combineert havens, witte stranden en groene eilanden. Een rondvaart door de fjorden is het begin van onze excursie. De zon schijnt uitbundig en we genieten van de kleine eilanden, witte huisjes en prachtige natuur die aan ons voorbij glijden. Daarna volgt een busexcursie naar het nabijgelegen dorpje Lillesand, met smalle straatjes en houten huizen. Leuk, maar te kort om echt te ontdekken en we krijgen er niet veel informatie over. Terug in Kristansand maken we weer heel wat meters. We doorkruisen de stad en hebben tijd genoeg om ook de oude binnenstad Posebyen te ontdekken. Het is een van de grootste verzamelingen kleine oude houten huizen in Noord-Europa. Heel fotogeniek en op deze zonnige dag een prima plek voor een lekker ijsje en daarna een gemakkelijke wandeling terug naar ms Rotterdam.
Tips voor een volgend bezoek aan Kristiansand:
- Bezoek het Kristiansand Dyrepark, een combinatie van dierentuin en attractiepark.
- Stranden en de wandelroutes langs de kust, zoals Bystranda.
Sandness en het Noorse binnenland
Deze aanleghaven is wat minder gunstig. Wil je zelf op ontdekkingstocht, dan moet je bij het schip een shuttlebus nemen naar Sandness en kun je van daaruit eventueel met een trein of bus naar Stavanger. Gelukkig zijn er allerlei excursies te boeken, zoals de excursie 'Sandness, Stavanger en omgeving' die wij doen. De dag begint miezerig, maar eenmaal op het uitzichtpunt over de fjorden klaart het op en de nevel die boven het water hangt geeft een mystieke sfeer. De bus vervolgt de reis naar Byrkjedalstunet, een historisch complex dat ooit een kaasfabriek was en nu een kaarsenmakerij, een leuke winkel en een klein café herbergt. Hier kun je lapper proeven, traditionele Noorse pannenkoekjes bereid met lokale ingrediënten. Heel leuk: dit is bij de prijs van de excursie inbegrepen en alles stond al voor ons klaar.
Na Byrkjedalstunet reizen we verder met de bus naar Stavanger, waar we een - te korte - wandeling maken door Gamle Stavanger, de oude stad met smalle straatjes en weer de zo karakteristieke witte houten huisjes. Een schip van AIDA ligt aan de kade midden in de stad, waardoor de ms Rotterdam helaas niet direct in het stadscentrum kon aanleggen. We hadden hier best meer tijd willen doorbrengen, maar de wandeling door Gamle Stavanger gaf in ieder geval al een korte impressie van de stad.
Tips voor een volgend bezoek aan Sandness/Stavanger:
- Beklim de Preikestolen (Pulpit Rock) voor een indrukwekkend uitzicht over de fjord.
- Bezoek het Norwegian Petroleum Museum voor wie geïnteresseerd is in de oliegeschiedenis van Noorwegen.
- Geniet van meer tijd in Gamle Stavanger, wandelend door de best bewaarde houten huizen van Noorwegen.
Kleuren van de huizen
Tijdens ons boottochtje krijgen we uitleg over de kleuren van de huizen. Onze gidsen vertellen dat rood traditoneel de kleur was voor armere bevolking. De rode verf was goedkoop vanwege de ingrediënten (aardpigmenten en levertraan), maar wel heel goed voor de bescherming van het hout. Dat betekende ook minder vaak verven. Wit en geel was voor de rijkeren omdat de pigmenten zoals koper of zink duurder waren. Deze verf beschermde minder goed en daarom moesten de huizen ook vaker geverfd worden. Veel huizen zijn aan de voor- en zijkanten wit, en aan de achterkant rood om de illusie van rijkdom te creëren.
Laatste zeedag
De laatste dag op zee biedt de kans om te ontspannen en het leven aan boord rustig te ervaren. Hoewel rustig: de avond ervoor begon het te stormen en deze laatste zeedag en avond klotst het water van het zwembad zowat over het dek heen en beukt de wind tegen de ramen. Ondanks alle stabilisatoren waren de woelige baren heel goed te voelen. Verrassend genoeg hadden we er tijdens het slapen helemaal geen last van.
Tip: Die ochtend was er de leuke en indrukwekkende interactieve presentatie 'Een dag op zee' waarbij je een geweldig kijkje achter de schermen krijgt en een indruk van alle moeite die gedaan wordt om zo energiezuinig mogelijk bezig te zijn. Aardig weetje: al het water aan boord komt van zeewater dat met speciale filters zo gezuiverd wordt dat het net zo zuiver of zuiverder is als bronwater.
Milieu en Holland America Line
- Waar mogelijk gebruikt het schip walstroom.
- Een speciaal vacuümsysteem voor het toilet kost slechts 1 liter water per spoelbeurt. Dit vacuümsysteem verklaart ook het zuigend geluid als je doortrekt.
- Van zeewater maakt het schip uiterst schoon drinkwater.
- Er is een heel systeem voor afvalverwerking en recycling. En dat geldt voor zowel voedselresten, afvalwater, als verpakkingsmaterialen.
- De inkoop van voedsel en drinken gebeurt aan de hand van data science en is een hele wetenschap. Er wordt gekeken hoeveel gasten aan boord komen, wat de verschillende nationaliteiten zijn en nog meer. Die nationaliteiten zijn van belang omdat bijvoorbeeld een Amerikaanse gast andere eet- en drinkwensen heeft dan een Nederlander.
Herinneringen aan zee en steden
Aan het einde van de week stappen we weer van boord in Rotterdam. De ervaringen aan boord en de beelden van Kopenhagen met zijn kleurrijke gevels, Oslo met de combinatie van stad en fjord, Kristiansand met de kleine eilandjes en de excursie door het binnenland bij Sandness, blijven lang hangen.
Wat deze reis voor ons aantrekkelijk maakte is de combinatie van steden, natuur en het leven aan boord. Reizen met ms Rotterdam heeft een ontspannen tempo, waardoor het ontdekken van steden en het genieten van de faciliteiten hand in hand gaan. Kleine details, zoals de liftmatten met de dag van de week, creatieve workshops, een optreden in de B.B. King Blues Club, de taartenmiddag of de presentatie van 'Een dag op zee' geven kleur aan de week. Het is een reis waarin het tempo van de zee en de charme van de steden samenkomen, en waarin je telkens opnieuw verrast wordt door iets moois, groots of juist klein.
Boek je cruise met Holland America Line bij Cruisewinkel
Een hotel vooafgaand aan je cruise is een relaxte manier om je reis te beginnen
Foto credits en reizigers: Elisha Verhaar / Madeleine van de Wouw i.s.m. HAL
Andere cruise die we maakten met Holland America Line
